(1956 - 1939)
Een wetenschapper of een fantast
Over het leven van Freud is niet veel interessants te vertellen. Maar over zijn theorieën worden nog dagelijks discussies gevoerd, door zowel voor als tegenstanders. Als je random op straat gaat vragen wat Freud gedaan heeft, dan zul je misschien wat vage antwoorden krijgen, maar iedereen weet dat er een ding centraal stond: SEX. De uitspraak freudiaanse verspreking is er niet voor niets. Maar waar begon het nou eigenlijk allemaal mee.
Freud ontwikkelde een methode die Psychoanalyse genoemd word. Hij zegt dat de menselijke psyche uit drie lagen bestaat.
Es: staat voor de primitieve ik. De aangeboren driften en reflexen om te overleven en dood te gaan. Dus eetreflex als je honger hebt. Dit is al vanaf de geboorte (voor de geboorte om precies te zijn).
Ich: Dit ontstaat later in het leven, volgens Freud. De ik die zijn es aanpast op zich zo aan te passen in de samenleving. De Ich onderdrukt op vele vlakken de natuurlijke driften.
Uberich: Deze laatste is nogal ingewikkeld. Het Uberich zijn de normen en waarden van de ziel, die ontstaan volgens Freud door de ouders, die belonen en straffen. Zo kan het dus voorkomen dat de Es en de Uberich in conflict met elkaar komen. De Uberich is dus gedwongen!
Las je dit in de praktijk gaat omzetten kan je vele kanten op. Bijvoorbeeld aan een ijsje likken, dit is niet omdat het nou echt handig is, maar meer omdat de tong en lippen bevredigd moeten worden (de ICH lost de driften van de ES zo op).
Een gedicht schrijven omdat je depressief bent. De ICH onderdrukt zo de doodswens en zorgt dat de ES het niet kan uitvoeren omdat dit tegen morele bezwaren van de UBERICH aanstuit.
Begrijp je me nog?
Ook heeft Freud de beroemde Oedipus complex in kaart gezet. Het is vernoemd naar een verhaal van Koning Oedipus die zijn vader vermoorde en vervolgens met zijn moeder trouwde. Freud beweerde dat elke man een stil verlangen had naar zijn moeder.
Ook dromen speelde voor Freud een grote rol, volgens hem waren dit de verlangens en wensen van het onbewuste. Door daarmee aan de slag te gaan moest het probleem zich vanzelf bloot leggen.
Je kent de beroemde inktvlekken vast wel. De suggestie kaarten. Men laat een inktvlek zien en jij moet zeggen wat je erin ziet, zonder dat je er bij nadenkt. Freud zag dit als het onderbewuste (ES) die antwoord gaf en niet de bewuste ik (UBERICH).
Dit is heel kort en bondig uitgelegd waar de theorieën uit bestaan. Je hebt waarschijnlijk bij sommige theorieën al je vraagtekens gezet, vooral als je man bent kan het me voorstellen dat het Oedipus complex je niet echt lekker in de oren klinkt.
En hier blijft het niet bij. De tegenstanders hebben problemen met het uitvoeren van deze theorieën aangezien er niets wetenschappelijk te bewijzen valt, en je eigenlijk alle kanten ermee op kan. Hij had ook een aantal uitspraken die zelfs de medische wetenschap woedend maakte.
"Astmalijders hadden als kind hun ouders horen hijgen tijdens de geslachtsdaad."
"Mensen met een maagzweer duidde op een gefrustreerde behoefte aan liefde"
En zo zijn er talloze andere loze diagnoses die mensen al hadden veroordeeld voordat men wist wat er nou werkelijk aan de hand was. Onderschat dit niet! Mensen werden veroordeelt door dit soort aanhangers omdat men een conclusie trok die echt helemaal nergens op gebaseerd was. Last van Migraine? Diagnose: Je hebt de behoefte om verkracht te worden (onderdrukt in het hoofd, het bovenste einde van de romp, duikt het verlangen op uit het onderste einde van de romp). Je kan je voorstellen dat dit ook gebeurde bij zogenaamde verkrachters.
Ouders van autistische kinderen werden als slechte ouders gezien, schizofrenie was al een en al onderdrukte lust gevoelens. In de jaren 70 toen aangetoond werd dat sommige ziektes als autisme en schizofrenie als deels erfelijk aangelegd was, verloren de freudianen de greep over de ouders en hun kinderen. Je kan je voorstellen dat sommige ouders zich zo angstig hebben gevoeld in die tijd.
Freud vergelijkte zich met de grote Copernicus en Darwin, maar je kan je voorstellen dat deze grootheden zich om zullen draaien in hun graf, als je je bedenkt dat iemand die bang was voor ratten, eigenlijk een groot verlangen had naar anaal geslachtverkeer, tenminste volgens Freud dan.
Je kunt het ook zo zien, wetenschappers hadden een hekel aan Freud omdat ie een antwoord op alle problemen had, dit viel wel in de smaak bij de mensen die zich eens even lekker wilde afzetten tegen het burger fatsoen.
Maar of het nou echte wetenschap is? Oordeel zelf.
Nog een aantal freudiaanse 'wetenschappelijke' verklaringen:
Christendom: Het onbevredigde verlangen van een vader, die je beschermd
Atheisme: Het ontkennen en verwerpen van een vader, door een slechte opvoeding
Bronnen:
www.skepsis.nl
www.thinkquest.org
freudnet.tripod.com
en met dank aan mijn vroegere psychologie leraar
