Friedrich Jacobi gebruikte dit woord begin 19e eeuw om zo op een negatieve manier het karakter van transcendentaal idealisme te beschrijven. Echt populair werd de term pas toen Ivan Turgenev een karakter uit zijn boek (Father and Sons uit 1862) beschreef als nihilist.
In Rusland werd nihilisme in verband verbracht met een losse georganiseerde revolutie beweging (1860-1917) die de autoriteit van de staat, kerk en familie verwierp.
In de filosofie kun je de sceptici als nihilisten omschrijven. Omdat zij alle mogelijkheden van vastigheid ontzeggen. Ook zullen zij traditionele waarheden verwerpen als een niet gerechtvaardigde mening. De waarheid bestaat niet, er bestaat geen ethiek. Er is geen goed en geen kwaad. Het is wat de mens ervan gemaakt heeft.
Friedrich Nietzsche en Nihilisme
Nietzsche wordt vaak gezien als een nihilist, alleen is dit absoluut niet waar. Hij was wel degene die het nihilisme in kaart gebracht heeft. In zijn boek Will to Power schrijft hij "Elk geloof, elk beschouwing iets echts is noodzakelijk onecht er is simpelweg geen ware wereld"
Ook schrijft hij in hetzelfde boek "de hoogste waarden verminderen in waarde door henzelf. Het doel ontbreekt, en waarom geen antwoorden vinden op de 'Waarom' vragen.
De beroemde uitspraak God is dead in zijn boek Also sprach Zarathustra geeft niet weer dat god fysiek dood is. Maar hij doelt hierbij op de kerk die God dood preekt. Ze jagen de mensen zelf weg, en zo blijft er niets over van het begrip God.
Nihilisme en spirtitualisme?
Na dit stuk hoor ik mensen denken… wat doet dit in hemelsnaam op een spirituele site. Punt een is het een onderdeel van een filosofische denkwijze, hierdoor vergroot je kennis. Punt twee heeft ieder in zich een nihilistisch kantje. Een scepticus als het ware. Een weldenkend mens neemt niet zomaar iets aan. Ongetwijfeld zul je bij sommige teksten onder spiritueel zoiets hebben van "Is dit nu onzin of…".
Ten derde krijgen we allemaal wel eens in ons leven te maken met een scepticus, of een nihilist, die bij voorbaat al roept "hou je je daar mee bezig? Heb je niks beters te doen dan dat hocus pocus gebeuren?". Nietzsches antwoord zou zijn "Waarom niet?".
Ik ben het met Nietzsche eens als hij zegt dat er geen absolute waarheid bestaat, het is dan ook zaak om zo dicht mogelijk bij je eigen waarheid te komen. En open te staan voor andere denkwijzen, zo ook die van nihilisten, want in elke vorm van filosofie of geloof zit een kern van die waarheid.